Ksiądz powiedział, czy prawosławni chrześcijanie mogą zanurzać się w lodowej dziurze w Święto Trzech Króli.
Kiedy kąpać się w Święto Trzech Króli 2025 / zdjęcie My
Kąpiel w Święto Trzech Króli 2025 r. jest popularną tradycją wśród Ukraińców, która jest uważana za korzystną dla ciała i duszy. Niektórzy nurkują, aby odzyskać zdrowie i zahartować ciało. Inni wierzą, że w ten sposób mogą oczyścić się z grzechów.
Fani kąpieli chrzcielnych powinni pamiętać, że taka zabawa może prowadzić do problemów zdrowotnych. A jej związek z ukraińską historią jest wątpliwy. O konsekwencjach zanurzania się w przeręblu opowiedzieli w wywiadzie dla My kapłan Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Wasyl Lewczenko, aktywista, rektor Otwartego Prawosławnego Uniwersytetu św. Zofii-Premudrystii Georgij Kowalenko i terapeutka Tetiana Hradik.
Jak Kościół ukraiński traktuje kąpiel w święto Trzech Króli?
Vasyl Levchenko wyjaśnił w komentarzu dla My, dlaczego nie wolno kąpać się w Święto Trzech Króli. Według niego taka kąpiel nie jest ani kościelnym, ani ukraińskim zwyczajem. Dlatego stosunek Kościoła prawosławnego do takiej zabawy jest raczej negatywny.
Według księdza, „Jordańskie kąpiele w Ukrainie pojawiły się w postsowieckich latach 90-tych, kiedy „banderowcy”, którzy awansowali na urzędników, zaczęli robić sobie zdjęcia i pokazywać jakimi są „pobożnymi ludźmi” i kąpać się w Święto Trzech Króli. Szczególnie taka zabawa w święto była rozpowszechniona na terytorium Rosji.
We wspomnieniach z czasów kozackich znajdują się opowieści o tym, jak Kozacy, Ukraińcy tamtych czasów z szacunkiem traktowali poświęcenie wody w dniu Objawienia Pańskiego. Ludzie chodzili po wodę ze swoimi naczyniami i nigdy nie dostali się do świeżo poświęconej wody, którą z szacunkiem czerpali do domu”.
Opinię tę potwierdził ksiądz George Kovalenko. Wyjaśnił on, że tradycja zanurzania się w przeręblu powstała w Ukrainie w okresie postsowieckim. Jest to współczesne echo starożytnej kąpieli chrzcielnej wiernych. Zwyczaj zanurzania się w przeręblu w styczniu istniał w Cesarstwie Rzymskim przed nadejściem chrześcijaństwa. Zimy były tam znacznie łagodniejsze niż na Ukrainie, więc zwyczaj ten nie był zbyt szkodliwy dla organizmu. Podobny ludowo-chrześcijański zwyczaj istnieje w Grecji: tam ludzie nurkują i pływają za krzyżem, który biskup wrzuca do wody.
Dlatego, zdaniem księdza, kąpiel chrzcielną należy traktować jako tradycję ludową, a nie kościelną, i nie nadawać jej znaczenia religijnego.
Kiedy kąpać się w Święto Trzech Króli 2025 / fot. My, Andriy Marienko
Jak się kąpać w Święto Trzech Króli
Terapeutka Tetyana Hradik w komentarzu dla My wyjaśniła, jak prawidłowo nurkować w przeręblu. Przestrzeganie tych zasad jest obowiązkowe:
- nie wolno nurkować na pusty żołądek;
- nie należy przebywać w zimnej wodzie dłużej niż 5 sekund;
- zanurzać tylko do szyi, ale nie z głową, aby nie zmoczyć włosów (zmniejszy to ryzyko ostrych infekcji dróg oddechowych);
- natychmiast po kąpieli wytrzeć się ręcznikiem i założyć suche ubranie.
Tylko w takich warunkach nurkowanie będzie bezpieczne.
Kto nie może kąpać się w Święto Trzech Króli?
Tatiana Gradik przypomina, że nie nurkować w przeręblu ludzie z:
- przewlekłą chorobą sercowo-naczyniową i zawałem serca w wywiadzie;
- nadciśnienie tętnicze;
- choroby układu nerwowego (np. padaczka);
- urazy mózgu;
- zaburzenia naczyń mózgowych;
- choroby endokrynologiczne, w tym cukrzyca;
- choroby skóry i wenerologiczne;
- niedawny zabieg chirurgiczny lub poważny uraz.
Nurkowania w przeręblu powinny również unikać osoby cierpiące na jaskrę, ostre choroby zapalne nosogardzieli, zatok lub uszu czy zapalenie spojówek, zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, astmę oskrzelową. Osoby cierpiące na choroby układu moczowo-płciowego, przewodu pokarmowego, np. chorobę wrzodową, zapalenie pęcherzyka żółciowego, nie powinny nurkować.
Lekarz wyjaśnił również, Czy dzieci mogą kąpać się w Święto Trzech Króli?:
„Nie polecam zanurzania w przeręblu dzieci poniżej trzeciego roku życia. Jeśli dziecko ma od 3 do 10 lat, może kąpać się w przeręblu tylko za zgodą pediatry. Do zanurzenia w lodowatej wodzie dzieci muszą być zdrowe, a przed kąpielą należy je przeszkolić, stopniowo hartować codziennie lub co najmniej raz w tygodniu w ciągu roku. Podczas hartowania temperatura, w której kąpią się dzieci, powinna być stopniowo obniżana.„
Według terapeuty 10-letnie dzieci mogą spróbować zanurzenia w lodowatej wodzie z dorosłymi po wstępnym przygotowaniu, jeśli nie mają przeciwwskazań do kąpieli.
Kiedy się kąpać w Święto Trzech Króli 2026
Jeśli nadal decydujesz się dołączyć do tej tradycji zgodnie ze wszystkimi standardami bezpieczeństwa, możesz to zrobić w samo święto lub w jego przeddzień. Dokładna data kąpieli w Święto Trzech Króli różni się w starym i nowym stylu. We współczesnym kalendarzu jest to 6 stycznia (wtorek w 2026 r.), a w starym kalendarzu kościelnym 19 stycznia (poniedziałek).
